2. Świadectwa charakterystyki energetycznej budynku
3. Zmiany warunków budowy i usytuowania budynków
4. Rozpoczęcie budowy
5. Zakończenie budowy
1. Informacja dotycząca opłaty skarbowej
Opłaty skarbowe uiszcza się w kasie Urzędu Miasta Inowrocławia lub dokonując przelewu na poniższe konto:
Urząd Miasta Inowrocławia
Powszechna Kasa Oszczędności Bank Polski Spółka Akcyjna
I Oddział Inowrocław
29 1020 1505 0000 0202 0076 2914
2. Świadectwa charakterystyki energetycznej budynku
W związku ze zmianą ustawy Prawo budowlane od dnia 1 stycznia 2009 r. do zawiadomienia o zakończeniu budowy obiektu budowlanego oraz do wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego należy dołączyć kopię świadectwa charakterystyki energetycznej budynku.
Obowiązek sporządzania ww. świadectwa nie dotyczy budynków:
podlegających ochronie na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami;
używanych jako miejsca kultu i do działalności religijnej;
przeznaczonych do użytkowania w czasie nie dłuższym niż 2 lata;
niemieszkalnych służących gospodarce rolnej;
przemysłowych i gospodarczych o zapotrzebowaniu na energię nie większym niż 50 kWh/m2/rok;
mieszkalnych przeznaczonych do użytkowania nie dłużej niż 4 miesiące w roku;
wolnostojących o powierzchni użytkowej poniżej 50m2 .
Świadectwa charakterystyki energetycznej budynku może sporządzać osoba, która:
1. posiada pełną zdolność do czynności prawnych;
2. ukończyła, w rozumieniu przepisów o szkolnictwie wyższym, co najmniej:
a) studia magisterskie albo b) studia inżynierskie na kierunkach: architektura, budownictwo, inżynieria środowiska, energetyka lub pokrewnych; 3. nie była karana za przestępstwo przeciwko mieniu, wiarygodności dokumentów, obrotowi gospodarczemu, obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi lub za przestępstwo skarbowe; 4. posiada uprawnienia budowlane w specjalności architektonicznej, konstrukcyjno-budowlanej lub instalacyjnej albo odbyła szkolenie i złożyła z wynikiem pozytywnym egzamin przed ministrem właściwym do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej.
Świadectwo charakterystyki energetycznej budynku jest ważne 10 lat.
3. Zmiany warunków budowy i usytuowania budynków
W dniu 8 lipca 2009 r. weszła w życie nowelizacja rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., Nr 75, poz. 690 ze zm.), wprowadzona na mocy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2009 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2009 r., Nr 56, poz. 461 ze zm.).
Nowelizacja wprowadza szereg istotnych, zarówno dla inwestorów, jak i dla osób wykonujących samodzielne funkcje techniczne w budownictwie, zmian. Dotyczą one takich kwestii, jak: wprowadzenie nowych definicji (budynku użyteczności publicznej, poziomu terenu, kondygnacji, terenu biologicznie czynnego), nowych zasad pomiaru odległości między budynkami, zmian w zakresie dopuszczalnych odległości budynków od granicy nieruchomości, obowiązku wyposażania budynków w dźwigi osobowe, dostosowywania garaży z podłogą poniżej poziomu terenu do parkowania pojazdów zasilanych LPG. Nowelizacja wprowadza także liczne zmiany w przepisach, dotyczących instalacji oraz bezpieczeństwa pożarowego.
Najbardziej istotną zmianą dla inwestorów jest nowe brzmienie § 12 rozporządzenia, regulującego sytuowanie budynków na działce budowlanej. Bez zmian pozostają podstawowe minimalne odległości, w jakich należy sytuować budynek od granicy nieruchomości: 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy oraz 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy.
Zmianie uległy natomiast warunki na jakich można sytuować budynki w odległości mniejszej niż 3 m od granicy nieruchomości - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy.
Przede wszystkim dopuszczalne jest sytuowanie budynku w odległości 1,5 m od granicy nieruchomości lub bezpośrednio przy tej granicy - gdy możliwość taka wynika bezpośrednio z zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy. Możliwość ta dotyczy wszystkich typów budynków, w tym: mieszkalnych jednorodzinnych i wielorodzinnych (z ograniczeniami wynikającymi np. z przepisów przeciwpożarowych, czy też zapewniającymi należyte doświetlenie pomieszczeń).
Dalsze wyjątki dotyczą wyłącznie zabudowy jednorodzinnej: Ułatwiona została zabudowa działek węższych niż 16 m. W przypadku takich działek możliwe jest usytuowanie budynku (zarówno mieszkalnego jednorodzinnego, jak i np. garażowego), w odległości mniejszej niż 3 m od granicy nieruchomości, lecz nie mniejszej niż 1,5 m od granicy, albo przy samej granicy nieruchomości. Niemożliwe jest więc sytuowanie budynku w odległości np. 1 m od granicy nieruchomości.
W chwili obecnej możliwe jest także usytuowanie niewielkiego garażu lub budynku gospodarczego, w odległości mniejszej niż 3 m od granicy odległości, lecz nie mniejszej niż 1,5 m od granicy, albo przy samej granicy nieruchomości. Tak jak w przypadku zabudowy wąskich działek, niemożliwe jest sytuowanie budynku w odległości np. 1 m od granicy nieruchomości. Wymiary garażu lub budynku gospodarczego nie mogą być większe niż 5,5 m długości oraz 3 m wysokości.
Doprecyzowano zasady budowy budynków w zabudowie bliźniaczej i szeregowej. Według nowych przepisów możliwe jest wzniesienie budynku bezpośrednio przy granicy nieruchomości, jeśli na sąsiedniej działce bezpośrednio przy granicy istnieje już budynek lub zostało wydane ostateczne pozwolenie na budowę takiego budynku. Nowy budynek można wznieść jedynie ze ścianą przylegającą już do istniejącego lub przewidzianego w pozwoleniu na budowę budynku. Nowy budynek nie może mieć większych wymiarów (długości i wysokości) niż budynek, do którego ma przylegać.
Ułatwiona jest rozbudowa i nadbudowa budynku zlokalizowanego w odległości mniejszej niż 3 m od granicy nieruchomości. Rozbudowa takiego budynku jest możliwa w stronę granicy nieruchomości, jeśli w pasie 3 m od granicy nieruchomości zostaną zachowane jego dotychczasowe wymiary. Nadbudowa możliwa jest o jedną kondygnację.
Istotna jest także zmiana definicji poziomu terenu i terenu biologicznie czynnego. Dotychczas poziom terenu wyznaczało usytuowanie wejścia głównego do budynku, natomiast obecnie określenie tego poziomu zależy od uznania projektanta. Zmiana ta ułatwi projektowanie budynków na działkach o dużej różnicy poziomu terenu. Terenem biologicznie czynnym jest obecnie nawierzchnia ziemna umożliwiająca naturalną wegetację, 50 % powierzchni tak urządzonych tarasów i stropodachów, a także woda powierzchniowa. Dotychczas za teren biologicznie czynny uznawany był każdy grunt rodzimy.
Zmienione przepisy dotyczą budynków, w stosunków do których wniosek o pozwolenie na budowę lub zgłoszenie wykonania robót budowlanych złożono nie wcześniej niż w dniu 8 lipca 2009 roku.
4. Rozpoczęcie budowy
Roboty budowlane można rozpocząć na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę (z zastrzeżeniem robót wykonywanych na podstawie zgłoszenia). Decyzja staje się ostateczna. po upływie 14 dni od dnia doręczenia jej stronom postępowania, o ile strony nie wniosą w tym terminie odwołania od decyzji.
Decyzja o pozwoleniu na budowę wygasa, jeżeli budowa nie została rozpoczęta przed upływem 3 lat od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna lub budowa została przerwana na czas dłuższy niż 3 lata. W takim przypadku należy wystąpić o wydanie nowej decyzji: o pozwoleniu na budowę lub o pozwoleniu na wznowienie robót.
Do robót budowlanych wykonywanych na podstawie zgłoszenia można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ (starosta) nie wniesie, w drodze decyzji, sprzeciwu i nie później niż po upływie dwóch lat od określonego w zgłoszeniu terminu ich rozpoczęcia (art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego).
Inwestor ma obowiązek zawiadomić właściwy organ (powiatowego inspektora nadzoru budowlanego) oraz projektanta sprawującego nadzór nad zgodnością realizacji budowy z projektem o zamierzonym terminie rozpoczęcia robót, na które jest wymagane pozwolenie na budowę, co najmniej na 7 dni przed ich rozpoczęciem (art. 41 ust. 4 Prawa budowlanego).
Dołącza także:
oświadczenie kierownika budowy (robót), stwierdzające sporządzenie planu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia oraz przyjęcie obowiązku kierowania budową (robotami budowlanymi), a także zaświadczenie o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, stanowiącego podstawę do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie,
w przypadku ustanowienia nadzoru inwestorskiego - oświadczenie inspektora nadzoru inwestorskiego, stwierdzające przyjęcie obowiązku pełnienia nadzoru inwestorskiego nad danymi robotami budowlanymi, a także zaświadczenie, o którym mowa powyżej, informację zawierającą dane dotyczące bezpieczeństwa pracy i ochrony zdrowia zamieszczone w ogłoszeniu, które kierownik budowy ma obowiązek umieścić na budowie.
Rozpoczęcie budowy następuje z chwilą podjęcia na terenie budowy prac przygotowawczych, takich jak:
wytyczenie geodezyjne obiektów w terenie;
wykonanie niwelacji terenu;
zagospodarowanie terenu budowy wraz z budową tymczasowych obiektów;
wykonanie przyłączy do sieci infrastruktury technicznej na potrzeby budowy (art. 41 ust 1-2 Prawa budowlanego).
5.Zakończenie budowy
Żeby legalnie przystąpić do użytkowania nowo-wybudowanego, rozbudowanego, lub nadbudowanego obiektu budowlanego należy:
w stosunku do małych obiektów, jak budynki jednorodzinne, garażowe, gospodarcze, letniskowe, zawiadomić o zakończeniu budowy Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego; do użytkowania obiektu można przystąpić, jeżeli organ ten, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji;
w stosunku do obiektów:
zaliczonych do kategorii V, IX-XVIII, XX, XXII, XXIV, XXVII-XXX, według załącznika do ustawy Prawo budowlane (uwaga: do kategorii tych zalicza się także niewielkie obiekty, ale o przeznaczeniu komercyjnym),
lub obiektów, które były przedmiotem postępowań legalizacyjnych, prowadzonych przez nadzór budowlany,
albo jeżeli przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego ma nastąpić przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych,
należy uzyskać decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o pozwoleniu na użytkowanie.
Przystąpienie do użytkowania bez dopełnienia tych formalności automatycznie powoduje nałożenie na inwestora kary pieniężnej. Kary te są dotkliwe, i wynoszą, na przykład:
5 tysięcy złotych - dla budynku garażowego,
10 tysięcy złotych - dla budynku jednorodzinnego,
75 tysięcy złotych - dla małego obiektu handlowego, usługowego lub gastronomicznego,
187,5 tysiąca zł. - dla dużego obiektu komercyjnego.
I. Zawiadomienie o zakończeniu budowy
Przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie wymagane było pozwolenie na budowę, należy złożyć do właściwego organu (powiatowego inspektora nadzoru budowlanego ) zawiadomienie o zakończeniu budowy, chyba że wymagane jest pozwolenie na użytkowanie (art. 54 Prawa budowlanego). Do zawiadomienia o zakończeniu budowy obiektu budowlanego inwestor jest obowiązany dołączyć:
oryginał dziennika budowy,
oświadczenie kierownika budowy:
o zgodności wykonania obiektu budowlanego z projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę oraz przepisami,
o doprowadzeniu do należytego stanu i porządku terenu budowy, a także - w razie korzystania - drogi, ulicy, sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu;
oświadczenie o właściwym zagospodarowaniu terenów przyległych, jeżeli eksploatacja wybudowanego obiektu jest uzależniona od ich odpowiedniego zagospodarowania;
protokoły badań i sprawdzeń;
inwentaryzację geodezyjną powykonawczą;
potwierdzenie, zgodnie z przepisami odrębnymi, odbioru wykonanych przyłączy (art. 57 ust. 1 Prawa budowlanego),
W przypadku dokonania podczas wykonywania robót zmian nieodstępujących w sposób istotny od zatwierdzonego projektu lub warunków pozwolenia na budowę, do zawiadomienia należy dołączyć kopie rysunków wchodzących w skład zatwierdzonego projektu budowlanego, z naniesionymi zmianami, a w razie potrzeby także uzupełniający opis. W takim przypadku oświadczenie kierownika budowy o zgodności wykonania obiektu (art.57ust.1pkt2 lit.a) powinno być potwierdzone przez projektanta i inspektora nadzoru inwestorskiego , jeżeli został ustanowiony (art. 57 ust. 2 Prawa budowlanego).
Do użytkowania obiektu budowlanego można przystąpić, jeśli właściwy organ (powiatowy inspektor nadzoru budowlanego), w terminie 21 dni od dnia doręczenia skutecznego zawiadomienia tj.bez braków , kompletnego zawiadomienia nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji.
( wyrok z 13.03.2007r NSA sygn akt. IIOSK445/06 w sprawie obliczania terminów )
II. Pozwolenie na użytkowanie
Przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego należy uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, jeżeli:
na wzniesienie obiektu budowlanego jest wymagane pozwolenie na budowę i jest on zaliczony do kategorii V, IX-XVIII, XX, XXII, XXIV, XXVII-XXX, o których mowa w załączniku do ustawy - Prawo budowlane,
jeśli właściwy organ (powiatowy inspektor nadzoru budowlanego) nałoży taki obowiązek: w decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na wznowienie robót albo o zatwierdzeniu projektu budowlanego, jeżeli budowa została zakończona - w przypadku samowoli budowlanej, gdy spełnione są warunki konieczne do jej zalegalizowania (art. 49 ust. 5 Prawa budowlanego), w decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na wznowienie robót albo o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego, jeżeli budowa została zakończona - w przypadku postępowania naprawczego (art. 51 ust 4 Prawa budowlanego),
przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego ma nastąpić przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych (art. 55 Prawa budowlanego).
Wniosek w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie składa się do właściwego organu (powiatowego inspektora nadzoru budowlanego). Do wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie inwestor jest obowiązany dołączyć:
oryginał dziennika budowy,
oświadczenie kierownika budowy:
-o zgodności wykonania obiektu budowlanego z projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę oraz przepisami, -o doprowadzeniu do należytego stanu i porządku terenu budowy, a także - w razie korzystania - drogi, ulicy, sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu;
oświadczenie o właściwym zagospodarowaniu terenów przyległych, jeżeli eksploatacja wybudowanego obiektu jest uzależniona od ich odpowiedniego zagospodarowania;
protokoły badań i sprawdzeń;
inwentaryzację geodezyjną powykonawczą;
potwierdzenie, zgodnie z odrębnymi przepisami, odbioru wykonanych przyłączy (art. 57 ust. 1 Prawa budowlanego),
Inwestor jest również obowiązany dołączyć do wniosku oświadczenia o braku sprzeciwu lub uwag ze strony:
Państwowej Inspekcji Sanitarnej,
Państwowej Inspekcji Pracy,
Państwowej Straży Pożarnej.
Przed wydaniem pozwolenia na użytkowanie właściwy organ (powiatowy inspektor nadzoru budowlanego) ma obowiązek przeprowadzić obowiązkową kontrolę budowy w celu stwierdzenia prowadzenia jej zgodnie z ustaleniami i warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę. Kontrola obejmuje sprawdzenie:
zgodności obiektu budowlanego z projektem zagospodarowania działki lub terenu;
zgodności obiektu budowlanego z projektem architektoniczno-budowlanym, w zakresie:
charakterystycznych parametrów technicznych: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji,
wykonania widocznych elementów nośnych układu konstrukcyjnego obiektu budowlanego,
geometrii dachu (kąt nachylenia, wysokość kalenicy i układ połaci dachowych),
wykonania urządzeń budowlanych,
zasadniczych elementów wyposażenia budowlano-instalacyjnego, zapewniających użytkowanie obiektu zgodnie z przeznaczeniem,
zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z tego obiektu przez osoby niepełnosprawne, w szczególności poruszające się na wózkach inwalidzkich - w stosunku do obiektu użyteczności publicznej i budynku mieszkalnego wielorodzinnego;
wyrobów budowlanych szczególnie istotnych dla bezpieczeństwa konstrukcji i bezpieczeństwa pożarowego; -w przypadku nałożenia w pozwoleniu na budowę obowiązku rozbiórki istniejących obiektów budowlanych nieprzewidzianych do dalszego użytkowania lub tymczasowych obiektów budowlanych - wykonania tego obowiązku, jeżeli upłynął termin rozbiórki określony w pozwoleniu;
uporządkowania terenu budowy (art. 59a Prawa budowlanego).
Wniosek inwestora o udzielenie pozwolenia na użytkowanie stanowi wezwanie do przeprowadzenia kontroli. Właściwy organ przeprowadza obowiązkową kontrolę przed upływem 21 dni od dnia doręczenia wezwania inwestora. O terminie obowiązkowej kontroli organ zawiadamia inwestora w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, a inwestor ma obowiązek w niej uczestniczyć w wyznaczonym terminie (art. 59c Prawa budowlanego).
W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w powyższym zakresie, wymierza się karę stanowiącą iloczyn kwoty 500 zł., współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w), określonych w załączniku do Prawa budowlanego, z osobna za każdą część, jeśli części te należą do różnych kategorii.
Ponadto odmawia się wydania pozwolenia na użytkowanie i przeprowadza, w odpowiednim zakresie, postępowanie zmierzające do doprowadzenia budowy do stanu zgodnego z prawem.
W pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego można określić warunki użytkowania tego obiektu albo uzależnić jego użytkowanie od wykonania, w oznaczonym terminie, określonych robót budowlanych. Pozwolenie może zostać udzielone pomimo niewykonania części robót wykończeniowych lub innych robót budowlanych związanych z obiektem - nie dotyczy to jednak instalacji i urządzeń służących ochronie środowiska. Wówczas w pozwoleniu na użytkowanie można określić termin wykonania tych robót. Po dokończeniu tych robót należy zawiadomić nadzór budowlany.
Po zakończeniu postępowania w sprawie zawiadomienia o zakończeniu budowy obiektu budowlanego albo udzieleniu pozwolenia na użytkowanie, zwraca się inwestorowi oryginał dziennika budowy, protokoły badań i sprawdzeń, oraz powykonawczą inwentaryzację geodezyjną. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w powyższym zakresie, wymierza się karę stanowiącą iloczyn kwoty 500 zł., współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w), określonych w załączniku do Prawa budowlanego, z osobna za każdą część, jeśli części te należą do różnych kategorii. Ponadto odmawia się wydania pozwolenia na użytkowanie i przeprowadza, w odpowiednim zakresie, postępowanie zmierzające do doprowadzenia budowy do stanu zgodnego z prawem. W pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego można określić warunki użytkowania tego obiektu albo uzależnić jego użytkowanie od wykonania, w oznaczonym terminie, określonych robót budowlanych. Pozwolenie może zostać udzielone pomimo niewykonania części robót wykończeniowych lub innych robót budowlanych związanych z obiektem - nie dotyczy to jednak instalacji i urządzeń służących ochronie środowiska. Wówczas w pozwoleniu na użytkowanie można określić termin wykonania tych robót. Po dokończeniu tych robót należy zawiadomić nadzór budowlany. Po zakończeniu postępowania w sprawie zawiadomienia o zakończeniu budowy obiektu budowlanego albo udzieleniu pozwolenia na użytkowanie, zwraca się inwestorowi oryginał dziennika budowy, protokoły badań i sprawdzeń, oraz powykonawczą inwentaryzację geodezyjną.
Inwestor, oddając do użytkowania obiekt budowlany, przekazuje właścicielowi lub zarządcy obiektu dokumentację budowy i dokumentację powykonawczą. Przekazaniu podlegają również inne dokumenty i decyzje dotyczące obiektu, a także, w razie potrzeby, instrukcje obsługi i eksploatacji: obiektu, instalacji i urządzeń związanych z tym obiektem. Dokumenty te muszą być przechowywane przez właściciela lub zarządcę obiektu przez cały czas jego istnienia tego obiektu.
Podstawa prawna: artykuły 54 do 60 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U.z 2006r. nr 156, poz. 1118 z późn. zm.).
